Nafta mund të rritet në 125 USD për fuçi, FMN paralajmëron rreziqet për ekonominë globale
Fondi Monetar Ndërkombëtar sinjalizon se zgjatja e konfliktit në Lindjen e Mesme mund të çojë në rritje të fortë të çmimeve të naftës dhe inflacionit global.
Kreu i Fondit Monetar Ndërkombëtar ka paralajmëruar se ekonomia globale rrezikon të përballet me një përkeqësim të ndjeshëm nëse lufta në Lindjen e Mesme vijon për një periudhë të gjatë, me çmimet e naftës që mund të ngjiten deri në 125 dollarë për fuçi. Drejtoresha menaxhuese e FMN-së, Kristalina Georgieva, theksoi se zhvillimet e fundit kanë vënë në pikëpyetje parashikimet fillestare për një ngadalësim të butë ekonomik dhe inflacion të kontrolluar.
Sipas saj, skenari bazë i institucionit, që parashikonte rritje globale rreth 3.1% dhe inflacion në nivelin 4.4%, ishte ndërtuar mbi supozimin e një krize të shkurtër. Megjithatë, me përshkallëzimin e konfliktit dhe çmimet e naftës që mbeten pranë 100 dollarëve për fuçi, ky skenar po bëhet gjithnjë e më pak realist.
Skenari negativ tashmë në veprim
Georgieva paralajmëroi se zhvillimet aktuale tregojnë se ekonomia globale ka hyrë në një fazë më të pafavorshme, ku presionet inflacioniste dhe pasiguria janë në rritje. Nëse konflikti zgjatet deri në vitin 2027 dhe çmimet e naftës arrijnë nivelin 125 dollarë për fuçi, ndikimet do të jenë shumë më të rënda, me rritje të fortë të inflacionit dhe destabilizim të pritjeve ekonomike.
FMN ka prezantuar tre skenarë për ecurinë e ekonomisë globale: skenarin bazë, skenarin negativ dhe atë të rëndë. Në variantin negativ, rritja ekonomike globale mund të ngadalësohet në 2.5% në vitin 2026, ndërsa inflacioni mund të arrijë në 5.4%. Në skenarin më të rëndë, rritja zbret në vetëm 2% dhe inflacioni rritet në 5.8%.
Efekt zinxhir në çmime dhe furnizim
Një tjetër shqetësim lidhet me ndikimin e konfliktit në zinxhirët globalë të furnizimit. Sipas FMN-së, çmimet e plehrave kimike janë rritur tashmë me 30 deri në 40%, duke rritur rrezikun për një shtrenjtim të mëtejshëm të ushqimeve me 3% deri në 6% në nivel global.
Këto zhvillime mund të kenë pasoja të gjera në ekonomi, duke prekur jo vetëm sektorin bujqësor, por edhe industrinë dhe konsumin, përmes kostove më të larta dhe uljes së fuqisë blerëse.
Paralajmërim për politikëbërësit
Drejtoresha e FMN-së theksoi se situata është serioze dhe kërkon reagim të kujdesshëm nga politikëbërësit. Ajo shprehu shqetësimin se në shumë raste vendimmarrja po bazohet ende në pritshmëri optimiste për një përfundim të shpejtë të krizës, ndërsa masat aktuale po mbajnë të lartë kërkesën për naftë.
Sipas saj, nëse këto tendenca vazhdojnë, ekonomia globale mund të përballet me një periudhë të zgjatur pasigurie dhe presionesh inflacioniste, duke e bërë më të vështirë rikthimin në stabilitet.
k.jpg)